
Einkenni heyrnarskerðingar
Heyrn skerðist oft á löngum tíma og það eru gjarnan ættingjar eða vinir sem taka fyrst eftir breytingu á heyrn. Ef þú ert með skerta heyrn þá hafa þínir nánustu oft á tilfinningunni að þú hlustir ekki nógu vel eða kvarta undan því að sjónvarpið sé of hátt stillt. Þú tekur eftir því að erfiðara verður að heyra í fjölmenni og klið og upplifir jafnvel að aðrir tali óskýrt, sér í lagi unga fólkið eins og barnabörnin.
Þegar heyrn skerðist þá þýðir það ekki endilega að öll hljóð verði daufari. Algengast er að geta til að heyra hátíðnihljóð dofni og þar af leiðandi verður talmál óskýrara en áður.
Orsakir heyrnarskerðingar
Skert heyrn er oft tengd við hækkandi aldur en sú er þó ekki alltaf raunin. Þrátt fyrir að fólk á öllum aldri geti misst heyrn þá er algengast að heyrnarskerðing komi fram upp úr miðjum aldri.
Aðrar orsakir heyrnarskerðingar geta meðal annars verið eyrnasýkingar, heilahimnubólga, sjúkdómar í eyra eins og ístaðshersli, Méniére’s, áverkar á höfuð eða eyra og viðvera í miklum hávaða. Erfðir geta líka spilað stórt hlutverk í því hvernig heyrn þróast með aldrinum og hvernig ákveðin heilkenni eru tengd heyrnarskerðingu, sem dæmi: Usher’s, Alport og Pendred.

Aldurstengd heyrnarskerðing
Alveg eins og sjónin þá breytist heyrn okkar með hækkandi aldri og er í raun eðilegur hluti af því að eldast. Aldurstengd heyrnarskerðing er oftast hægfara og orsakast af skemmdum á örsmáum hárfrumum í innra eyra. Þessar frumur vaxa ekki aftur og því er heyrnarskerðingin varanleg. Það eru skýr tengsl milli hækkandi aldurs og heyrnarskerðingar en flestir þeirra sem eru með heyrnarskerðingu, eða um 62%, eru komnir yfir miðjan aldur. Alvarleiki heyrnarskerðingar fer einnig vaxandi með hækkandi aldri.
Hávaðatengd heyrnarskerðing
Hljóð geta verið skaðleg og valdið heyrnarskerðingu séu þau nógu hávær. Jafnvel stutt viðvera í miklum hávaða, án heyrnarhlífa, getur valdið varanlegum heyrnarskemmdum. Hávaðatengd heyrnarskerðing getur átt sér stað á löngum tíma eða gerst við skyndilegan hávaða eins og sprengingu eða hvell.
Einstaklingar sem eru útsettir fyrir hávaða í starfi sínu, eins og t.d. vélstjórar, smiðir og starfsfólk í verksmiðjum, ættu að nota heyrnarhlífar til að koma í veg fyrir óafturkræfar breytingar á heyrn. Því hærra sem hljóðið er í dB, þeim mun skemmri tíma getur viðkomandi verið í slíku umhverfi án þess að hljóðið eða hávaðinn valdi skaða á heyrn.
Algengi heyrnarskerðingar
Heyrnarskerðing er vaxandi vandamál en talið er að u.þ.b. einn af hverjum fimm einstaklingum í heiminum séu með skerta heyrn og flestir þeirra, eða um 62%, eru 50 ára eða eldri. Áreiðanlegar tölur um fjölda heyrnarskertra á Íslandi liggja ekki fyrir en ef við yfirfærum tölur frá Evrópu úr nýlegri rannsókn, þá má gera ráð fyrir að um 14,3% landsmanna, eða um 55.000 manns, séu með væga til mjög alvarlega heyrnarskerðingu. Út frá sömu gögnum má gera ráð fyrir að um 12.000 einstaklingar séu með miðlungs til mikla heyrnarskerðingu og um 800 manns séu með alvarlega eða mjög alvarlega heyrnarskerðingu.
WHO 2021. Highlighting priorities for ear and hearing care - World report on hearing. World Health Organization.
GBD 2019 Hearing Loss Collaborators. Hearing loss prevalence and years lived with disability, 1990-2019: Findings from the Global Burden of Disease study 2019. Lancet, 2021.
National Institute on Deafness and other Communication Disorders
Americal Academy of Audiology.


